<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="ZW01n0003"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka, Electronic version, No. 3 息诤论</title> <title xml:lang="zh-Hans">藏外<persName>佛</persName>教文献数位版, No. 3 息诤论</title> <author>达摩禅师作 方廣锠整理</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>ZangWai</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">ZW</idno>.<idno type="vol">1</idno>.<idno type="no">3</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">藏外<persName>佛</persName>教文献</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">息诤论</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Fang Guangchang</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">方廣锠大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【藏外】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB21591"> <charName>CBETA CHARACTER CB21591</charName> <mapping cb:dec="1004631" type="PUA">U+F5457</mapping> <mapping type="unicode">U+4CD3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[老*鸟]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2009-03-13T09:55:09"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0003.0053a" n="0053a"/> <lb ed="ZW" n="0053a01"/> <lb ed="ZW" n="0053a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">题解</cb:mulu><head>息诤论</head> <lb ed="ZW" n="0053a03"/><byline cb:type="other">整理者 方廣锠</byline> <lb ed="ZW" n="0053a04"/> <lb ed="ZW" n="0053a05"/><p cb:type="head1" xml:id="pZW01p0053a0501">〔题解〕</p> <lb ed="ZW" n="0053a06"/><p xml:id="pZW01p0053a0601">《息诤论》，中国<persName>佛</persName>教禅宗典籍，著作者不详，讬名为禅宗初祖达 <lb ed="ZW" n="0053a07"/>摩禅师著，一卷。</p> <lb ed="ZW" n="0053a08"/><p xml:id="pZW01p0053a0801">本文的主旨在于说明真如<persName>佛</persName>性，具在身中。因此解不外凭，必 <lb ed="ZW" n="0053a09"/>须迴心返照。批评了祇知外求经论，论诤道理的学风，认为这种学 <lb ed="ZW" n="0053a10"/>风与悟道无益有害。对研究早期禅宗思想与修习有著重要價値。</p> <lb ed="ZW" n="0053a11"/><p xml:id="pZW01p0053a1101">本文献未为我国历代经录所著录，也未为历代大藏经所收。现 <lb ed="ZW" n="0053a12"/>在敦煌遗书中发现，为中国北京图书馆收藏的新1254号与新1255 <lb ed="ZW" n="0053a13"/>号。两件本为一卷，首尾均残，依次抄写有《天竺国<name role="" type="person">菩提达摩</name>禅师 <lb ed="ZW" n="0053a14"/>论》、《禅策问答》、《息诤论》等禅宗文献多种。後因该卷位于《息诤 <lb ed="ZW" n="0053a15"/>论》部份之两纸接缝处脱落，从而形成新1254、1255两号。但脱落 <lb ed="ZW" n="0053a16"/>处文字未受损伤，故《息诤论》本文保存完好。</p> <lb ed="ZW" n="0053a17"/><p xml:id="pZW01p0053a1701">原卷在《息诤论》之後还抄写有禅问答一则及王质所著禅诗若 <lb ed="ZW" n="0053a18"/>干首。其中禅问答尙保存完好，王质禅诗则因原卷尾残而残缺不 <lb ed="ZW" n="0053a19"/>全。现作为附录，附于《息诤论》之後。</p> <lb ed="ZW" n="0053a20"/><p xml:id="pZW01p0053a2001">整理本據北新1254号、北新1255号依次录文，无挍本。本文 <lb ed="ZW" n="0053a21"/>献曾于1995年3月8日在日本京都禅文化研究所经集体讨论，整 <lb ed="ZW" n="0053a22"/>理本吸收了讨论会上的不少挍订意见，特别吸收了中岛志郞先生对 <lb ed="ZW" n="0053a23"/>本文献的挍订意见与註释，特此说明，幷向中岛志郞及参加讨论会 <lb ed="ZW" n="0053a24"/>的其他诸位先生表示感谢。</p></cb:div> <lb ed="ZW" n="0053a25"/> <pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0003.0054a" n="0054a"/> <lb ed="ZW" n="0054a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">录文</cb:mulu><head>〔录文〕</head> <lb ed="ZW" n="0054a02"/> <lb ed="ZW" n="0054a03"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>息诤论</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="ZW" n="0054a04"/><byline cb:type="author">达摩禅师作</byline> <lb ed="ZW" n="0054a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">本文</cb:mulu> <lb ed="ZW" n="0054a06"/><p xml:id="pZW01p0054a0601">夫法身至寂，近远等同；理性弘幽，玄深叵测。虚融妙体，凡俗 <lb ed="ZW" n="0054a07"/>难明；进证得知，文词未辨。且三乘而演畅，权弘迷徒。趣理寻思， <lb ed="ZW" n="0054a08"/>未即于中觅道。小儿无识，可使杨葉为金。智者明然，明知不实。 <lb ed="ZW" n="0054a09"/>于是息诸诤论，寂默義论不申。假使语尽其源，亦未能至矣。</p> <lb ed="ZW" n="0054a10"/><p xml:id="pZW01p0054a1001">故道真如难辩，不在强文之中；纵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/>令義有多端，不表幽玄之 <lb ed="ZW" n="0054a11"/>意。但经文具载，得意忘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/>言。言若是真，寧容止息？只因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054003" n="0054003"/>众 <lb ed="ZW" n="0054a12"/>生不会，乖理求言，一向贪逐文词而不趣向其意。真如<persName>佛</persName>性，具在身 <lb ed="ZW" n="0054a13"/>中。不自内思，披文外觅。假使多读不会，只是鹦鹉学言，终无了悟 <lb ed="ZW" n="0054a14"/>之情，岂免<g ref="#CB21591">䳓</g>鸱所食。<persName>如来</persName>设教，只为大慈。虽演三乘，義归于一。 <lb ed="ZW" n="0054a15"/>慈悲愍念，故述多方。引接迷徒，望同证理。可歎今时学者，一向述 <lb ed="ZW" n="0054a16"/>言。虽复讲解千章，验行全无一备。口谈药方虽切，终不病除。对 <lb ed="ZW" n="0054a17"/>乏论浆，那能止渴？说食百味，不那饥苦仍存。岂容语義之中，能居 <lb ed="ZW" n="0054a18"/>圣体？是以言中无道，道亦无言。言语之由，乃与为凡标述，权寻圣 <lb ed="ZW" n="0054a19"/>迹，非是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054004" n="0054004"/>口谈，证悟道源，都无演说。凡夫未会，虽复要藉言词， <lb ed="ZW" n="0054a20"/>只为不悟，言中辗转，迷轮相惑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054005" n="0054005"/>。必欲存心慕道，须学少用易明。 <lb ed="ZW" n="0054a21"/>不假多知，劳而无用。若也廣求成道，善星祇可玄登，所以多求，返 <pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0003.0055a" n="0055a"/> <lb ed="ZW" n="0055a01"/>生堕落；但看周利，触事无堪，箕帚存心，由登罗汉。據斯道理，何假 <lb ed="ZW" n="0055a02"/>多求？事藉专精，心居在定。菩提之路，不近不遥。转即内求，不劳 <lb ed="ZW" n="0055a03"/>外觅。若人内觅，是则不遥；若也外求，将知不近。但使世人不信， <lb ed="ZW" n="0055a04"/>愿检後辞。理不可违，那能谬说。</p> <lb ed="ZW" n="0055a05"/><p xml:id="pZW01p0055a0501">余今略承斯证，愿粗恩君。必不此言，方知大悟善事。非独闻 <lb ed="ZW" n="0055a06"/>为好，亦望普使闻知。愿此含生，俱成<persName>佛</persName>道。所说引证者，礼拜之 <lb ed="ZW" n="0055a07"/>中，劝人自皈依<persName>佛</persName>，僧、法亦然。一体三宝在身，何劳远涉。今因此 <lb ed="ZW" n="0055a08"/>证，将作<persName>佛</persName>道不遥；更欲远求，不及迴心向己。故言：“凭贤不能自 <lb ed="ZW" n="0055a09"/>圣，触食不济己饥。”凡则自凡，圣归他圣。学人虽藉明师相训，还须 <lb ed="ZW" n="0055a10"/>以己精专。若也憍慢不勤，师亦未能辄度。</p> <lb ed="ZW" n="0055a11"/><p xml:id="pZW01p0055a1101">盖闻道在不远，解不外凭。触食尙不济饥，凭贤那能圣己？但 <lb ed="ZW" n="0055a12"/>知如此，即须自制其身。师者只是良医，有疾药须自服。夫大道幽 <lb ed="ZW" n="0055a13"/>寞，不可枷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055001" n="0055001"/>杖协成。乃从欢喜之生，不从忧慼之起。既知如此， <lb ed="ZW" n="0055a14"/>何故不勤？矿虽有金，非炉不出。是以君子得意，尽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055002" n="0055002"/>夜苦己自 <lb ed="ZW" n="0055a15"/>求；无识小儿，始乃凭他度己。若也背身求<persName>佛</persName>，徒费功程。如捨日月 <lb ed="ZW" n="0055a16"/>而求明，背灯光而觅晓。祇可明从日起，日是明根。只是日乃生明， <lb ed="ZW" n="0055a17"/>未见别有明能生日。千章万句，幷是心为。心是万法之尊，岂可弃 <lb ed="ZW" n="0055a18"/>之外涉。诸法因身而立，将知身是法根。若也无身，法无存立。行 <lb ed="ZW" n="0055a19"/>者但知身为法主，法则是僧。僧法既是一身，<persName>佛</persName>亦将知不别。<persName>佛</persName>法 <lb ed="ZW" n="0055a20"/>僧宝，本是一端。迷者不知，将为别体。为此劝人求己，不外缘尘。 <lb ed="ZW" n="0055a21"/>君子自励成人，小儿凭他败己。前贤後圣，幷自求心。况乃今人，而 <lb ed="ZW" n="0055a22"/>不向己。法若内无外有，学亦制不关人。纵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055003" n="0055003"/>使内外俱含，亦须迴 <lb ed="ZW" n="0055a23"/>心返照。若能返照，必达其源，事成不久。</p> <pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0003.0056a" n="0056a"/> <lb ed="ZW" n="0056a01"/><p xml:id="pZW01p0056a0101">夫道体之本，以己为源；万行缘由，不離一心为主。只为人多不 <lb ed="ZW" n="0056a02"/>信，一执坚牢，一向贪著，外求总总，不及向己。波波辛苦，转益迷 <lb ed="ZW" n="0056a03"/>昏。学问虽多，终无所由。只如无财话宝，岂得资身？纵使论言，何 <lb ed="ZW" n="0056a04"/>曾遗己？但自心迷廣说，只是论高。假使廣说心迷，终如话宝。窃 <lb ed="ZW" n="0056a05"/>以经云：“具说多闻，状似贫人，昔夜数计他珍，终无半钱入己。”如人 <lb ed="ZW" n="0056a06"/>见他造业，即须剋己修营。岂得委彼自赊，而望福报。事无斯理，浪 <lb ed="ZW" n="0056a07"/>受贫穷。唯须一一自专，论他无益。虚谈圣迹，廣说无为，说者祇歎 <lb ed="ZW" n="0056a08"/>彼前贤，何关身己？尔乃自嗟迷久，识了不周，每将语義为原，不自 <lb ed="ZW" n="0056a09"/>穷研身己，一向论诤道理，执相逞才，说是道非，不觉随声忿怒。口 <lb ed="ZW" n="0056a10"/>虽说言无我，不觉随语我生。纵道无嗔，不妨因兹即发。凡是论诤， <lb ed="ZW" n="0056a11"/>特有人我，非我不诤。未审馀人，仆情如此。是以学人但能息诤，定 <lb ed="ZW" n="0056a12"/>得理长，识诤知非，将知不谬。真如渺寞，岂在诤论之中？<persName>佛</persName>性衝 <lb ed="ZW" n="0056a13"/>虚，那关有无之境？但自迷徒扰扰，不悟法性虚通。计著有无，凡情 <lb ed="ZW" n="0056a14"/>竞起。遂即高声执義，诤鬥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056001" n="0056001"/>纷纭。称意必欣，违情克怒。口云将 <lb ed="ZW" n="0056a15"/>身慕道，专事人我不休。是以学者虽多，成无一二。呜呼长歎，实是 <lb ed="ZW" n="0056a16"/>昏迷。可不久滞无明，尔乃恒诤勝负！但欲学贵己，先自取弱卑身。 <lb ed="ZW" n="0056a17"/>不得以己迷成远，即轻于後学。学无前後，达者为先。有识之徒，俱 <lb ed="ZW" n="0056a18"/>含<persName>佛</persName>性。只是未逢师匠，溢溺凡愚；一遇明师，还霑圣位。将知如 <lb ed="ZW" n="0056a19"/>此，不可以色观人。道德在心，谁能辄识。孔丘虽圣，犹自恶见後 <lb ed="ZW" n="0056a20"/>生。况此凡流，能轻初学？夫立身之本，但以普敬、认<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056002" n="0056002"/>恶为源。 <lb ed="ZW" n="0056a21"/>万善之中，莫过慈愍。欲求无失，事藉治心。在世生平，必须思虑。 <lb ed="ZW" n="0056a22"/>千殃之祸，不入愼门。百事不祥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056003" n="0056003"/>，无能逼善。思寻此事，实用非 <lb ed="ZW" n="0056a23"/>虚。上古已来，焉知不尔。</p> <pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0003.0057a" n="0057a"/> <lb ed="ZW" n="0057a01"/><p xml:id="pZW01p0057a0101">又处俗愿莫诤。有義欲申，善须和睦，不得辄生忿怒。纵逸喧 <lb ed="ZW" n="0057a02"/>情，非直损人，亦能伤己。向来此语多喜不适彼情，若有慈心，莫将 <lb ed="ZW" n="0057a03"/>为咎。计君道理，不借此言。望使善事共弘，恶事同捨。</p> <lb ed="ZW" n="0057a04"/><p xml:id="pZW01p0057a0401">非直才能故骋，且如萤虫助日。即不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057001" n="0057001"/>加光，但尽赤心，述斯 <lb ed="ZW" n="0057a05"/>拙见。</p></cb:div> <lb ed="ZW" n="0057a06"/> <lb ed="ZW" n="0057a07"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">附录一</cb:mulu><head>〔附录一〕</head> <lb ed="ZW" n="0057a08"/> <lb ed="ZW" n="0057a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0057a0901">问：“行者今正礼<persName>佛</persName>时，为是礼<persName>佛</persName>？是礼心？正当礼时，为是一， <lb ed="ZW" n="0057a10"/>为是异？正当见时，见共勿同□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057002" n="0057002"/>别也。”</p></sp> <lb ed="ZW" n="0057a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0057a1101">答：“见<persName>佛</persName>若不见心，不见云何礼<persName>佛</persName>？若见所见之见，见即见。 <lb ed="ZW" n="0057a12"/>是见非性，不可名欲见。若为得见，觉无心无所见，见体本无觉知。 <lb ed="ZW" n="0057a13"/>原<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057003" n="0057003"/>来既□□□心不见，云何礼<persName>佛</persName>？见彼全心，是见；眼看全境，是 <lb ed="ZW" n="0057a14"/>□。□□见彼之心，无有别心之见，知彼原<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057004" n="0057004"/>来是此迷心，妄见 <lb ed="ZW" n="0057a15"/>□□。愚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057005" n="0057005"/>夫对境迷心，智者知心现境。达悟之者，必无離见之 <lb ed="ZW" n="0057a16"/>心。分理推寻，未有離心之见。心境不二，故言一合之相。心不孤 <lb ed="ZW" n="0057a17"/>起，必托境生。境不自名，由心始立。故知三界唯心，变境本由心 <lb ed="ZW" n="0057a18"/>识。故知色性不知，无情无识。因眼分别，与色为名。眼既自空，色 <lb ed="ZW" n="0057a19"/>从何实？”</p></sp></cb:dialog> <lb ed="ZW" n="0057a20"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0057a2001"><l>因日光明眼得见，</l><l>夜即不见離诸缘。</l> <lb ed="ZW" n="0057a21"/><l>若眼自能见色者，</l><l>何故无缘而不见。</l> <pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0003.0058a" n="0058a"/> <lb ed="ZW" n="0058a01"/><l>眼常因于诸光明，</l><l>得见种种可意色。</l> <lb ed="ZW" n="0058a02"/><l>当知见色众缘生，</l><l>是□□□不能见。</l></lg></cb:div> <lb ed="ZW" n="0058a03"/> <lb ed="ZW" n="0058a04"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">附录二</cb:mulu><head>〔附录二〕</head> <lb ed="ZW" n="0058a05"/> <lb ed="ZW" n="0058a06"/><p cb:type="head2" xml:id="pZW01p0058a0601">五言 内诗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058001" n="0058001"/> 王质作</p> <lb ed="ZW" n="0058a07"/> <lb ed="ZW" n="0058a08"/><lg xml:id="lgZW01p0058a0801"><l>道非生死外，</l><l>即色本来空。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0058a09"/><lg xml:id="lgZW01p0058a0901"><l>欲求无相理，</l><l>还入有相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058002" n="0058002"/>中。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0058a10"/> <lb ed="ZW" n="0058a11"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0058a1101"><l>须弥本无性，</l><l>芥子本来空。</l> <lb ed="ZW" n="0058a12"/><l>两个俱无体，</l><l>寧得不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058003" n="0058003"/>相容。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0058a13"/> <lb ed="ZW" n="0058a14"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0058a1401"><l>石女无儿性，</l><l>木湿火难求。</l> <lb ed="ZW" n="0058a15"/><l>虚空难打拴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058004" n="0058004"/>，</l><l>押沙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058005" n="0058005"/>不出油。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0058a16"/> <lb ed="ZW" n="0058a17"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0058a1701"><l>渴鹿奔阳炎，</l><l>飞蛾趁火精。</l> <lb ed="ZW" n="0058a18"/><l>□□□□□，</l><l>□妄失乾城。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0058a19"/> <lb ed="ZW" n="0058a20"/><p cb:type="head2" xml:id="pZW01p0058a2001">七言</p> <lb ed="ZW" n="0058a21"/> <pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0003.0059a" n="0059a"/> <lb ed="ZW" n="0059a01"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0059a0101"><l>本觉始觉何□□，</l><l>□□所见本由心。</l> <lb ed="ZW" n="0059a02"/><l>若能如斯会□□，</l><l>恒□□□□□□。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0059a03"/> <lb ed="ZW" n="0059a04"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0059a0401"><l>忽见世事今来至，</l><l>新来□□□□□。</l> <lb ed="ZW" n="0059a05"/><l>□□□璃甁裡坐，</l><l>任愁三界不宽□。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0059a06"/> <lb ed="ZW" n="0059a07"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0059a0701"><l>大士求<persName>佛</persName>在心中，</l><l>当欲求心□□□。</l> <lb ed="ZW" n="0059a08"/><l>□□□□是其心，</l><l>祇睹觅者心踪迹。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0059a09"/> <lb ed="ZW" n="0059a10"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0059a1001"><l>不觉心起遊诸境，</l><l>未及触著□□□。</l> <lb ed="ZW" n="0059a11"/><l>□□□□□两目，</l><l>终成无眼是盲人。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0059a12"/> <lb ed="ZW" n="0059a13"/><p cb:type="head2" xml:id="pZW01p0059a1301">五言</p> <lb ed="ZW" n="0059a14"/> <lb ed="ZW" n="0059a15"/><lg type="regular" xml:id="lgZW01p0059a1501"><l>可行不可到，</l><l>可到不□□，</l> <lb ed="ZW" n="0059a16"/><l>□□□□□，</l><l>□□□无生。</l></lg> <lb ed="ZW" n="0059a17"/> <lb ed="ZW" n="0059a18"/><p cb:type="head2" xml:id="pZW01p0059a1801">五言</p> <lb ed="ZW" n="0059a19"/> <lb ed="ZW" n="0059a20"/><lg xml:id="lgZW01p0059a2001"><l>缘□…□约莫令□境□…□</l></lg> <lb ed="ZW" n="0059a21"/> <lb ed="ZW" n="0059a22"/><p cb:type="head2" xml:id="pZW01p0059a2201">（後残）</p></cb:div> <lb ed="ZW" n="0059a23"/> <lb ed="ZW" n="0059a24"/><p xml:id="pZW01p0059a2401">〔录文完〕</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="zangwai-notes"> <head>方廣锠 挍注</head> <p> <note n="0054001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">“纵”，底本作“从”，據文意改。</note> <note n="0054002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054002">“忘”，底本作“妄”，據文意改。</note> <note n="0054003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054003">“因”，底本作“自”，據文意改。</note> <note n="0054004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054004">北新1254号至此止，以下为北新1255号。</note> <note n="0054005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054005">“惑”，底本作“或”，據文意改。</note> <note n="0055001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055001">“枷”，或为“假”之误。</note> <note n="0055002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055002">“尽”，疑或为“昼”。</note> <note n="0055003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055003">“纵”，底本作“从”，據文意改。</note> <note n="0056001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056001">“鬥”，底本作“关”，據文意改。</note> <note n="0056002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056002">“认”，疑或为“忍”。</note> <note n="0056003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056003">“祥”，底本作“详”，據文意改。</note> <note n="0057001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057001">“不”，底本无，據文意補。</note> <note n="0057002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057002">底本此处原空一字。</note> <note n="0057003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057003">“原”，底本作“元”，據文意改。</note> <note n="0057004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057004">“原”，底本作“元”，據文意改。</note> <note n="0057005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057005">“愚”，底本无，據文意補。</note> <note n="0058001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058001">“诗”，疑或为“侍”之误。</note> <note n="0058002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058002">“相”，底本残，據文意補。</note> <note n="0058003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058003">“不”，底本残，據文意補。</note> <note n="0058004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058004">“拴”，底本残，據文意補。</note> <note n="0058005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058005">“沙”，底本残，據文意補。</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>